بورسیه استانی ایتالیا

در کشور ایتالیا، بر اساس قانون، تحصیل در مدارس برای همه‌ی دانش‌ آموزان بین 6 تا 18 سال کاملاً رایگان است. این سیاست حمایتی در مقاطع دانشگاهی نیز تا حد زیادی ادامه دارد.

دانشجویان ایتالیایی و بین‌ المللی با توجه به وضعیت مالی خود و خانواده‌ شان شهریه متفاوتی پرداخت می‌کنند. اگر درآمد و دارایی دانشجو و خانواده‌ اش کمتر از حد استاندارد تعیین ‌شده برای یک زندگی معمولی باشد، نه‌ تنها از پرداخت شهریه معاف می ‌شود، بلکه کمک ‌هزینه تحصیلی نیز دریافت می ‌کند.

در چنین شرایطی، اگر محل سکونت خانواده‌ دانشجو بیش از 40 تا 60 دقیقه فاصله با دانشگاه (با وسایل حمل‌ و نقل عمومی) داشته باشد، او می ‌تواند واجد شرایط دریافت خوابگاه رایگان یا کمک ‌هزینه مسکن نیز شود.

بنابراین، تمامی دانشجویان بین ‌المللی در صورت ارسال به ‌موقع و صحیح مدارک مالی و مستندات بورسیه، این شانس را دارند که از مزایای بورسیه استانی مانند کمک ‌هزینه زندگی یا اسکان بهره‌ مند شوند.

در ایران، گاهی این نوع بورسیه به اشتباه با عنوان «بورسیه کشورهای جهان سوم» شناخته می ‌شود. این نامگذاری کاملاً نادرست است و در هیچ منبع یا وب‌ سایت رسمی وجود ندارد. عنوان صحیح و رسمی آن کمک‌ هزینه تحصیلی یا همان بورسیه استانی ایتالیا است.

ارزش بورسیه استانی یا DSU Scholarship  در ایتالیا بسته به عوامل مختلفی مانند دانشگاه، رشته تحصیلی، منطقه محل تحصیل و وضعیت اقتصادی خانواده دانشجو متفاوت است.

شاید این سؤال برایتان پیش بیاید که دقیقاً چه چیزهایی باعث تغییر میزان این بورسیه می ‌شوند و چطور می ‌توان بورسیه کامل را دریافت کرد؟ در ادامه توضیح می‌ دهیم.

یکی از عوامل اصلی در تعیین مبلغ بورسیه استانی ایتالیا (DSU) وضعیت اقتصادی خانواده دانشجو است که با شاخصی به نام عدد ایزه ISEE  سنجیده می‌شود. هرچه عدد ISEE پایین ‌تر باشد، نشان‌ دهنده‌ درآمد کمتر خانواده است و در نتیجه دانشجو از مبلغ بالاتری از بورسیه بهره ‌مند می‌شود.

به طور کلی، دانشجویان بین ‌المللی به سه گروه تقسیم می ‌شوند:

1. دانشجویان غیرساکن (Non-Resident) که محل زندگی ‌شان در شهر دیگری است و نیاز به خوابگاه یا اقامت دارند.
2. دانشجویان رفت ‌و ‌آمدی (Commuter) که بین محل زندگی و دانشگاه جابه ‌جا می ‌شوند.
3. دانشجویان ساکن (Resident) که در همان شهر دانشگاه زندگی می ‌کنند.

 دانشجویان غیرساکن معمولاً بیشترین مبلغ را دریافت می ‌کنند، زیرا هزینه‌ زندگی و اقامت آن‌ ها بیشتر است. در حالت کلی، بورسیه سالانه بین 5000 تا 8500 یورو متغیر است.

درآمد پایین ‌تر، به معنی دریافت کمک ‌هزینه بیشتر است؛ برای مثال، دانشجویی با سطح اقتصادی پایین می‌تواند حدود 7000 تا 8000 یورو در سال دریافت کند، در حالی که دانشجویی با وضعیت مالی بالاتر ممکن است حدود 5000 تا 6000 یورو بورسیه بگیرد.

نکته‌ی جالب اینکه در برخی استان‌ ها، خانم ‌هایی که در رشته‌ های فنی و مهندسی (STEM) تحصیل می ‌کنند، حدود 500 تا 700 یورو بیشتر از سایر دانشجویان دریافت می‌کنند.

در کنار مبلغ نقدی، شهریه دانشگاه در اکثر موارد به صفر می رسد. همچنین در صورت بهرمندی از خوابگاه (عموما خوابگاه های دانشجویی در ایتالیا از سطح کیفی خوبی برخوردار هستند و معمولا اتاق های 2 نفره و یا تکی به دانشجویان اختصاص داده می شود) مبلغ 2400 – 3500 یورو از این مبلغ بابت خوابگاه کسر خواهد شد و مابقی مبلغ را دانشجو دریافت خواهد کرد. همچنین امکان استفاده از کارت غذا که با توجه به دانشگاه این کارت می تواند ارزش 5 یورو خرید مواد غذایی از فروشگاه ها و یا صرفا غذا در رستوران ها به صورت روزانه در 7 روز هفته را به دانشجو بدهد و یا امکان صرف 2 وعده غذا در سلف دانشگاه. بنابراین مجموع ارزش واقعی بورسیه می‌تواند تا حدود 12000 یورو در سال نیز برسد.

عبارت ISEE  مخفف Indicatore della Situazione Economica Equivalente  به معنای شاخص معادل وضعیت اقتصادی خانواده است.

اگر بخواهیم ساده بگوییم، ایزه عددی است که نشان می ‌دهد یک خانواده چه میزان درآمد و دارایی دارد و بر اساس آن، دولت ایتالیا تصمیم می‌ گیرد چه مقدار کمک‌ هزینه تحصیلی (DSU) به دانشجو اختصاص دهد.

در واقع، دانشجویان بین ‌المللی با ارائه مدارک مالی خود می ‌توانند از این شاخص برای دریافت حمایت مالی از دولت ایتالیا استفاده کنند.

به‌ صورت دقیق ‌تر، ISEE  شاخصی است که شرایط اقتصادی افراد مختلف را با هم قابل مقایسه می ‌کند.

دولت ایتالیا برای محاسبه‌ آن، مجموعه ‌ای از اطلاعات را بررسی می ‌کند، از جمله:

• میزان درآمد سالیانه‌ سرپرست خانواده یا اعضای خانواده
• دارایی‌ های منقول و غیرمنقول مانند ملک یا حساب بانکی
• موجودی حساب‌ها در یک یا دو سال گذشته

هرچه مجموع این موارد کمتر باشد، عدد ISEE پایین ‌تر و در نتیجه شانس دریافت بورسیه DSU بیشتر خواهد بود.

شرایط و مدارک لازم برای دریافت بورسیه استانی چیست؟

همانطور که در ابتدا ذکر کرده ایم این بورسیه برای دانشجویانی که توان مالی پرداخت شهریه و هزینه های تحصیل و زندگی را ندارند در نظر گرفته شده است. بدیهی است که اولین و مهمترین مدرک فیش حقوقی سرپرست خانواده که نشانگر درآمد سرپرست می باشد است که باید به زبان ایتالیایی ترجمه شود. مدارک بعدی بسته به دانشگاه محل تحصیل می تواند کمی متغییر باشد.

• اقرار نامه
• فیش حقوقی سرپرست
• شناسنامه سرپرست
• اجاره نامه محل سکونت و یا سند مالکیت
• برگه عدم مالکیت
• پرینت حساب بانکی

 دقت داشته باشید مدارک بورسیه استانی بسته به هر استان و حتی دانشگاه می تواند کاملا متفاوت باشد. برای مثال در برخی از استان ها پرینت حساب و فیش حقوقی باید برای دو سال قبل باشد اما در برخی دیگر برای سال قبل. برخی از دانشگاه ها نیازی به اقرار نامه محضری ندارند و صرفا شما با تکمیل یک فرم که از سوی دانشگاه و یا اداره کف CAF ارائه می شود می توانید از آن مدرک به عنوان اقرار نامه استفاده کنید.

خلاصه مطلب اینکه بورسیه استانی جزئیات و ریزه کاری بسیار دارد و برای یک اپلای بی عیب و نقص می توانید از خدمات مشاوره رایگان ما بهرمند شوید.

نکته مهم در ارتباط با سرپرست دانشجو این است که سرپرست دانشجو می تواند پدر، مادر، همسر و یا خود شخص دانشجو باشد. در مواردی که شخص سرپرستی غیر از والدین و همسر دارد مثل عمو یا دایی می بایست مدارک مربوط به اثبات اینکه چرا سرپرستی این شخص به عهده عمو آن یا هر شخص دیگری است نیز آماده شود (مدارکی چون گواهی فوت والدین).

تفاوت اصلی بین دانشجویانی که سرپرست را پدر یا مادر معرفی می کنند با افرادی که به صورت خود سرپرست برای بورسیه اقدام می کنند در دو چیز است:

1. دانشجویان خود سرپرست حتما باید ثابت کنند که در دو سال گذشته حداقل 9000 یورو درآمد داشته اند در حالی که دانشجویانی که سرپرست را پدر یا مادر معرفی می کنند نیازی به اثبات حداقل درآمد ندارند و با هر درآمدی می توانند درخواست بورسیه دهند.
2. دانشجویان خود سرپرست باید ثابت کنند که حداقل دو سال است از خانواده جدا زندگی می کنند که این امر با ارائه اجاره نامه و یا سند خانه به نام خود شخص متقاضی که از تاریخ ثبت سند حداقل 2 سال گذشته باشد امکان پذیر است.

 به طور کلی اگر بخواهیم طبق قانون بورسیه استانی که تقریبا در تمامی استان ها و شهرها یکسان است صحبت کنیم شما باید تکلیف دارایی و درآمد تمام اعضای خانواده را واضح و روشن به اداره بورس توضیح و تحویل دهید.  پس اگر طبق قانون بورسیه استانی بخواهیم مدارک را تهیه کنیم می بایست تمامی مدارک درآمد و دارایی تمامی اعضای خانواده را به اداره بورس تحویل دهیم اما از آنجایی که اکثر استان های ایتالیا هنوز آنقدر سخت گیر نشدند در نتیجه در اکثر استان ها ما فقط به ارائه مدارک درآمد و دارایی سرپرست اکتفا می کنیم. 

اگر بخواهیم مثالی بزنیم برای یک استان سختگیر در این رابطه می توانیم به استان پیمونته (دانشگاه پلی تکنیک تورین، دانشگاه تورین، دانشگاه پیه مونته و…) اشاره کنیم. از سال 2023 این استان به طور سختگیرانه ایی شرایط دارایی و درآمد تمامی اعضای خانواده را درخواست کرده و دیگر فقط با سرپرست در این استان کار راه نمی افتد. اما کماکان اکثر استان ها مثل استان لومباردیا (پلی تکنیک میلان، دانشگاه میلان، دانشگاه پاویا، آکادمی بررا و …) یا استان امیلیا رومانیا (دانشگاه بولونیا، دانشگاه پارما، آکادمی هنرهای زیبای بولونیا و …) و خیلی دیگر از استان ها کماکان شما با ارائه مدارک سرپرست به تنهایی می توانید از شرایط بورسیه بهرمند شوید.

به هر حال شما در هر استان و دانشگاهی که باشید با ما همیشه شانس دریافت بورسیه به طور کامل را خواهید داشت حتی استان های سختگیر هم راه کار دارند که مطمئنن تجربه ما در این زمینه می تواند راه گشای شما باشد.

عدد ISEE  یکی از مهم ‌ترین فاکتورها برای تعیین صلاحیت دریافت بورسیه استانی ایتالیا (DSU) است.

مبلغ فیش حقوقی ارائه شده 1 ساله به یورو، مزدوج یا مطلقه بودن والدین و وضعیت جسمانی خانواده محاسبه می شود. هر یک از این موارد ضریب خاصی را به خود اختصاص می دهند که در ادامه ذکر کرده ایم.

·       ضریب برای افراد خود سرپرست (1 نفر) : 1

·       ضریب برای خانواده 2 نفره : 1.57

·       ضریب برای خانواده 3 نفره: 2.04

·       ضریب برای خانواده 4 نفره: 2.46

·       ضریب برای خانواده 5 نفره: 2.85

·       خانواده های بیشتر از 5 نفر : به ازای هر 1 نفر 0.35 اضافه می شود.

نکته مهم در این بخش این است که در برخی از استان ها عدد ایزه شما در درآمد و دارایی شما در 2 سال گذشته به دست می آید اما در برخی دیگر از درآمد و دارایی شما در سال گذشته.

مراحل محاسبه عدد ایزه

فرض کنید شما یک خانواده‌ 3 نفره هستید و در یک خانه‌ اجاره‌ ای زندگی می ‌کنید:

1. تعیین ضریب خانواده: برای خانواده‌ 3 نفره، ضریب ISEE برابر است با 2٫04
2. محاسبه ارزش ملک: اگر صاحب ملک باشید، باید متراژ خانه را در 500 یورو ضرب کرده و حاصل را در 0٫2 ضرب کنید.
   اما اگر خانه اجاره ‌ای باشد، این مقدار صفر در نظر گرفته می‌ شود.
3. محاسبه درآمد سالانه: مبلغ حقوق ماهانه سرپرست را در 12 ماه ضرب کرده و عدد به ‌دست ‌آمده را بر نرخ یورو تقسیم کنید. برای مثال در سال 2025 نرخ تبدیل حدود 43٬000 تومان  برای هر یورو بوده است (دقت بفرمایید نرخ ارزی که اداره بورس ایتالیا مبنا قرار می دهد نرخ ارز آزاد در ایران نیست بلکه نرخی هست که از طرف بانک مرکزی ایتالیا هر ماه ارائه می شود).
4. فرمول نهایی: مجموع درآمد سالانه (به یورو) و ارزش ملک (در صورت وجود) را با هم جمع کرده و بر ضریب خانواده تقسیم کنید. عدد حاصل، ISEE  شما خواهد بود.

 به عنوان مثال، فرض کنیم خانواده‌ ای سه ‌نفره دارای شرایط زیر باشند:

• فیش حقوقی ماهانه سرپرست: 5 میلیون تومان
• صاحب یک خانه 50 متری
• نرخ تبدیل یورو: 43٬000 تومان

محاسبه:

1. 5 میلیون × 12 ماه  = 60 میلیون تومان

 تقسیم بر 43،000 = حدود 1،395 یورو درآمد سالانه

2. 50 متر × 500 یورو  = 25،000 یورو

 ضرب در 0٫2 = 5٬000 یورو ارزش ملک

3. مجموع: 1،395 + 5،000 = 6٬395 یورو
4. تقسیم بر ضریب خانواده (2٫04)

عدد ایزه  =  حدود 3135 یورو

حداقل عدد ایزه در هر استان متفاوت است اما به طور کلی شما با عدد ایزه زیر 13 هزار یورو می توانید بورسیه کامل را دریافت کنید که شامل، سالانه 8000 یورو کمک هزینه تحصیلی، معاف پرداخت شهریه دانشگاه و کمک هزینه استفاده از سلف دانشگاه دریافت کنید و یا حتی واجد شرایط خوابگاه شوید.

یکی از مزیت ‌های بزرگ بورسیه استانی ایتالیا این است که هیچ تعهد مالی یا کاری برای دانشجو ایجاد نمی ‌کند.
به‌ عبارتی، دانشجو پس از دریافت بورسیه و حتی بعد از فارغ‌ التحصیلی نیازی به بازپرداخت وجه دریافتی ندارد و هیچ الزامی برای خدمت در دانشگاه یا سازمانی در ایتالیا نخواهد داشت.

تنها تعهد دانشجو در دوران بهره ‌مندی از این بورسیه، موفقیت تحصیلی و گذراندن تعداد مشخصی از واحدهای درسی در هر سال است.

یکی از نکات کلیدی برای دریافت و تمدید سالانه‌ی بورسیه استانی (DSU) در ایتالیا، پاس کردن تعداد مشخصی از واحدهای درسی در هر سال تحصیلی است.

اگر دانشجو به هر دلیلی نتواند حداقل تعداد تعیین‌شده‌ی واحدها را پاس کند، این خطر وجود دارد که بورسیه خود را از دست بدهد.

اما خوشبختانه سیستم آموزش عالی ایتالیا امکانی تحت عنوان Bonus  (بونس) یا پاداش تحصیلی در نظر گرفته است.

این امتیاز به شما اجازه می‌دهد تا در صورت کمبود چند واحد درسی، آن‌ها را با استفاده از بونس جبران کنید و همچنان بورسیه خود را حفظ نمایید.

• این امتیاز از سال دوم تحصیل به بعد در دسترس دانشجویان قرار می‌گیرد.
• دانشجویان سال اول کارشناسی نمی ‌توانند از بونس استفاده کنند.
• اگر دانشجو مقطع کارشناسی خود را خارج از ایتالیا گذرانده باشد و برای مقطع کارشناسی‌ارشد (Master) وارد ایتالیا شود، می‌تواند در همان سال اول تحصیل در ایتالیا نیز از Bonus استفاده کند.

هر چقدر شما از بونس دیرتر استفاده کنید ارزش آن بیشتر می شود. به طور کلی ارزش بونس در سال اول تحصیل آکادمیک (سال اول کارشناسی) 5 واحد سال دوم 12 واحد و سال سوم به بعد 15 واحد می باشد. حال اگر شما کارشناسی خود را در ایران گرفته باشید و برای ارشد وارد ایتالیا شوید از همان سال اول 15 واحد بونس خواهید داشت.

شما می توانید از این امتیاز فقط 1 بار استفاده کنید. یعنی اگر شما در مقطع کارشناسی وارد ایتالیا شدید و همان سال اول برای حفظ کردن بورسیه و برای تکمیل کردن حداقل واحد های پاس شده حتی اگر تنها به یک واحد نیاز داشته باشید باید از بونس استفاده کنید و همانطور که در بالا توضیح داده شد برای سال اول ارزش بونس 5 واحد درسی می باشد در نتیجه شما شانس استفاده از واحد های بیشتر در سال های بعدی را از دست خواهید داد.

اگر از امتیاز اعطایی چیزی باقی مانده باشد، می توان در سال های آتی از آن استفاده نمود. برای مثال همان شرایط بالا را در نظر بگیرید و اگر شما در سال اول از بونس برای تکمیل یک درس 3 واحدی استفاده کنید، می توانید از 2 واحد باقی مانده در سال های بعدی استفاده کنید. حتی اگر در مقطع کارشناسی دیگر نیاز به بونس نشد این تعداد برای شما برای مقطع بعدی نیز ذخیره خواهد شد.

ISEEU  خود زیرشاخه ای از ISEE است. در حالی که ایزه می تواند به هر خانواده ای که به دنبال تسهیلات رفاهی است تعلق بگیرد ISSEU  مخصوص دانشجویانی است که به دنبال کمک هزینه های تحصیلی نظیر کاهش شهریه دانشگاه، بورسیه و خوابگاه هستند. در ادامه باید اشاره کنیم که ISEEU  در واقع نسخه ای از ISEE است که به صورت انحصاری به دانشجویان متقاضی کمک مالی، بورسیه تحصیلی یا تخفیف شهریه تعلق می گیرد.

در مجموع، بورسیه استانی ایتالیا (DSU) یکی از بهترین و در دسترس ‌ترین فرصت‌ ها برای دانشجویان بین ‌المللی است که قصد تحصیل کم‌ هزینه یا تقریباً رایگان در ایتالیا را دارند. این بورسیه با بررسی وضعیت اقتصادی خانواده و عدد ISEE  تعیین می‌شود. هرچند روند ارائه مدارک مالی و قوانین مربوط به سرپرست، دارایی‌ ها و درآمد ممکن است در هر استان متفاوت و گاهی پیچیده باشد، اما در صورت تهیه‌ صحیح و به‌ موقع مدارک، تقریباً همهٔ دانشجویان شانس دریافت این بورسیه را دارند. در نهایت، موفقیت تحصیلی و پاس کردن تعداد مشخصی واحد تنها تعهد دانشجو پس از دریافت بورسیه است و هیچ ‌گونه بازپرداخت یا تعهد کاری وجود ندارد؛ بنابراین این بورسیه یک فرصت استثنایی برای تأمین هزینه ‌های تحصیل و زندگی در ایتالیاست.