پس از انتخاب رشته و دانشگاه، فرآیند عملیاتی اخذ پذیرش آغاز میشود. این فرآیند شامل چند مرحله کلیدی است که باید با دقت و به ترتیب انجام شوند. هرگونه اشتباه در این مرحله میتواند منجر به از دست رفتن ددلاینها و به تعویق افتادن برنامه مهاجرتی شما شود. داشتن یک چکلیست و برنامهریزی دقیق، استرس شما را کاهش میدهد و شانس موفقیتتان را افزایش میدهد. در ادامه، گامهای اصلی برای دریافت پذیرش از دانشگاههای ایتالیا را مرور میکنیم تا با آمادگی کامل این مسیر را آغاز کنید.
انتخاب دانشگاه و رشته مناسب
اولین و مهمترین قدم، تحقیق و انتخاب هوشمندانه است. شما باید با مراجعه به وبسایت دانشگاههای مختلف، برنامههای تحصیلی ارائهشده را بررسی کنید. به پیشنیازهای هر رشته، زبان تدریس (انگلیسی یا ایتالیایی) و ددلاینهای ارسال درخواست توجه کنید. سعی کنید لیستی از 3 تا 5 دانشگاه که با سوابق تحصیلی و اهداف شما همخوانی دارند، تهیه کنید. این کار به شما کمک میکند تا تمرکز خود را بر روی گزینههای واقعبینانه قرار دهید و از اتلاف وقت جلوگیری کنید. این مرحله پایه و اساس موفقیت در مهاجرت تحصیلی به ایتالیا است.
اطلاع از زمان اپلای
در ایتالیا، فرایند اپلای برای دانشگاهها هر سال از ماه سپتامبر آغاز میشود. بسیاری از متقاضیان تصور میکنند این زمان برای اقدام زود است، اما در واقع اگر قصد دارید سپتامبر سال بعد در ایتالیا تحصیل خود را آغاز کنید، باید از همین زمان اپلای را شروع کنید.
بهطور معمول، اوج زمان اپلای در دانشگاههای ایتالیا بین نوامبر تا ژانویه است. در این بازه زمانی تقریباً همه دانشگاهها فراخوان پذیرش خود را منتشر کرده و امکان ارسال درخواست را فراهم میکنند.
از ماه مارس تا می، بیشتر فراخوانها بسته میشوند و فرصت اپلای به پایان میرسد.
نکته مهم برای متقاضیان رشتههای هنری این است که روند پذیرش در آکادمیهای هنر ایتالیا معمولاً از ماه می به بعد آغاز میشود؛ یعنی درست زمانی که مهلت اپلای دانشگاههای دیگر به پایان رسیده است.
آمادهسازی مدارک اولیه برای اپلای
پس از انتخاب دانشگاه، نوبت به آمادهسازی مدارک میرسد. این مدارک معمولا شامل ترجمه رسمی آخرین مدرک تحصیلی و ریزنمرات، رزومه یا CV به فرمت اروپایی (Europass)، یک انگیزهنامه قوی که در آن اهداف و دلایل انتخاب آن رشته و دانشگاه را توضیح دادهاید، و توصیهنامه از اساتید قبلی است. آمادهسازی این مدارک به صورت حرفهای و دقیق، تاثیر زیادی بر روی نظر کمیته پذیرش دانشگاه دارد و نباید آن را دستکم گرفت.
آزمونهای ورودی دانشگاهها (IMAT، CEnT-S و ...)
بسیاری از رشتهها در ایتالیا، به ویژه در مقطع کارشناسی و رشتههای پزشکی، دارای آزمون ورودی رقابتی هستند. آزمون IMAT همچنان آزمون اصلی برای پذیرش در رشتههای پزشکی و دندانپزشکی به زبان انگلیسی است. برای رشتههای مهندسی و علوم پایه، بسیاری از دانشگاهها در حال جایگزینی سیستم قدیمی TOLC با آزمونهای جدید و اختصاصی خود هستند؛ آزمونهایی مانند CEnT-S که توسط CISIA ارائه میشود، نمونهای از این تغییرات بهشمار میآیند.
علاوه بر این، رشتههای هنر و معماری نیز آزمونهای طراحی و استعدادسنجی خود را دارند. شما باید از قبل برای این آزمونها ثبتنام کرده و خود را برای کسب نمره قبولی آماده کنید. موفقیت در این آزمونها، شرط اصلی برای قطعی شدن پذیرش شما و یکی از مراحل کلیدی در فرآیند مهاجرت تحصیلی به ایتالیا به شمار میرود.
ثبت نام در سایت Universitaly
این مرحله، یکی از مهمترین مراحل برای مهاجرت تحصیلی به ایتالیا است. شما باید در پورتال Universitaly یک حساب کاربری ایجاد کرده و درخواست پیشثبتنام (Pre-enrollment) خود را برای رشته و دانشگاه انتخابی ثبت کنید. در این سایت، شما سفارت ایتالیا در کشور خود را نیز مشخص میکنید تا درخواست شما برای مراحل بعدی ویزا به آنجا ارجاع داده شود. انجام این مرحله برای تمامی متقاضیان بینالمللی الزامی است.
درخواست بورسیه استانی (DSU)
یکی از جذابترین بخشهای تحصیل در ایتالیا، امکان استفاده از بورسیه استانی (DSU) است. این بورسیه که بر اساس شرایط مالی خانواده اعطا میشود، یک فرآیند درخواست کاملا جداگانه دارد. شما باید در بازه زمانی مشخصی که هر استان اعلام میکند (معمولا در تابستان)، مدارک مالی خود را ترجمه کرده و در وبسایت مربوط به سازمان بورسیه آن منطقه ثبتنام کنید. این فرصت را به هیچ عنوان از دست ندهید.
درخواست نوبت از ویزامتریک
پس از دریافت نامه پذیرش رسمی و تأییدیه Universitaly، نوبت به تعیین وقت برای ارائه مدارک ویزا میرسد. سفارت ایتالیا در ایران، امور مربوط به ویزا را به شرکت کارگزار ویزامتریک (VisaMetric) واگذار کرده است. شما باید به وبسایت این شرکت مراجعه کرده و در بازههای زمانی اعلامشده، برای ویزای تحصیلی نوبت بگیرید. به دلیل تقاضای بسیار بالا، این مرحله نیازمند دقت و سرعت عمل است؛ بنابراین حتما مارا در شبکه های اجتماعی تلگرام و یا اینستاگرام دنبال کنید تا از آخرین اخبار ویزا مطلع باشید.
دریافت نامه پذیرش از دانشگاه یک موفقیت بزرگ است، اما کار اینجا تمام نمیشود. مرحله بعدی و حیاتی، اقدام برای دریافت ویزای تحصیلی است. فرآیند ویزا یکی از حساسترین بخشهای مهاجرت تحصیلی به ایتالیا است و نیازمند دقت بسیار بالایی در آمادهسازی مدارک و رعایت قوانین سفارت است. کوچکترین نقص یا مغایرتی در مدارک میتواند منجر به رد شدن درخواست ویزا شود. بنابراین، آشنایی کامل با الزامات و مدارک مورد نیاز، امری ضروری برای هر متقاضی است.
آماده سازی مدارک برای دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا
برای درخواست ویزای تحصیلی، شما باید مجموعهای از مدارک را به سفارت ایتالیا در کشور خود ارائه دهید. این مدارک نقش کلیدی در موفقیت پرونده شما دارند. لیست زیر مهمترین مدارک مورد نیاز را نشان میدهد:
فرم تکمیلشده درخواست ویزا
نامه پذیرش رسمی از دانشگاه ایتالیایی
پاسپورت معتبر با حداقل 15 ماه اعتبار و حداقل دو صفحه خالی
عکس پرسنلی جدید
گواهی تمکن مالی
رزرو بلیط هواپیما و محل اقامت برای 10 روز اول
بیمه مسافرتی بینالمللی
نمره زبان
دریافت Summery از سایت Universitaly
اثبات تمکن مالی
یکی از مهمترین دلایل رد شدن ویزا، نقص در اثبات تمکن مالی است. شما باید به سفارت نشان دهید که توانایی پرداخت هزینههای زندگی و تحصیل خود را در ایتالیا دارید. مبلغ مورد نیاز توسط سفارت به صورت سالانه اعلام میشود (حدود 6000 یورو برای یک سال). باید اشاره کرد که در قانون کشور ایتالیا، مبلغ 6000 یورو برای هر سال تحصیلی اعلام شده است. اما باید گفت که سختگیری زیادی در این زمینه وجود ندارد و با مبلغی کمتر (حدود یکسوم) نیز میتوان تمکن مالی را اثبات کرد. این مبلغ باید در یک حساب بانکی به نام شخص دانشجو، سرپرست متقاضی و یا همسر باشد و گردش حساب شش ماهه اخیر نیز باید ارائه شود. این مدرک به سفارت اطمینان میدهد که شما در طول دوره مهاجرت تحصیلی به ایتالیا با مشکل مالی مواجه نخواهید شد.
آماده شدن برای مصاحبه سفارت
در فرآیند دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا، تصور بسیاری از متقاضیان این است که در صورت داشتن مدرک زبان معتبر، نیازی به آمادگی برای مصاحبه وجود ندارد. در حالی که در عمل، حتی متقاضیانی که قصد تحصیل به زبان انگلیسی یا ایتالیایی دارند و دارای مدرک زبان قوی هستند نیز ممکن است از سوی سفارت ایتالیا به مصاحبه دعوت شوند.
این موضوع بهویژه برای متقاضیانی که مدرک زبان آنها از آزمون های آنلاین مانند TOEFL Home Edition یا IELTS Online صادر شده است، اهمیت بیشتری دارد. در چنین مواردی، سفارت ممکن است برای ارزیابی سطح واقعی زبان و اطمینان از توانایی برقراری ارتباط، انجام مصاحبه حضوری را ضروری بداند. حتی داشتن مدرک B2 زبان ایتالیایی یا نمره بالای آیلتس نیز تضمینکننده عدم دعوت به مصاحبه نیست.
به همین دلیل، تمامی متقاضیان ویزای تحصیلی ایتالیا باید آمادگی کامل برای مصاحبه داشته باشند و مهارت Speaking خود را تقویت کنند. در مصاحبه، توانایی پاسخگویی روان، شفاف و منطقی به سوالات، نقش مهمی در ارزیابی افسر ویزا ایفا میکند و صرفاً ارائه مدرک زبان کافی نخواهد بود.
توصیه میشود پیش از مراجعه به سفارت، متقاضیان سوالات متداول مصاحبه ویزای تحصیلی ایتالیا را بهدقت مرور کرده و پاسخهای خود را تمرین کنند. تسلط بر موضوعاتی مانند هدف از تحصیل، انتخاب دانشگاه و رشته، برنامه تحصیلی، آینده شغلی و انگیزه بازگشت، میتواند تأثیر قابل توجهی در نتیجه مصاحبه داشته باشد. آمادگی ذهنی، اعتمادبهنفس و توانایی بیان منطقی اهداف تحصیلی، از مهمترین عواملی هستند که در مصاحبه سفارت ایتالیا مورد توجه قرار میگیرند و نقش مستقیمی در موفقیت پرونده ویزا دارند.
آماده سازی و بستن چمدان قبل از سفر به ایتالیا
سفر تحصیلی به ایتالیا فقط بستن چمدان نیست؛ آمادگی درست قبل از پرواز میتواند بسیاری از استرسها و مشکلات اداری روزهای اول ورود را از بین ببرد. دانشجویانی که با برنامه و آگاهی وارد ایتالیا میشوند، روند اقامت و ثبت نام آنها سریع تر و ساده تر پیش می رود.
مدارک و فایل های ضروری
قبل از پرواز، اطمینان حاصل کنید که تمام مدارک مهم شما اماده است. پاسپورت دارای ویزای تحصیلی، نامه پذیرش دانشگاه، مدارک بورسیه یا رسید پرداخت شهریه، بیمه درمانی و آدرس محل اقامت از جمله مدارکی هستند که در فرودگاه و روزهای ابتدایی بارها به آنها نیاز خواهید داشت. همراه داشتن نسخه چاپی و دیجیتال این مدارک، ریسک بروز مشکل را به حداقل میرساند.
امور مالی و پول نقد
در روزهای ابتدایی ورود، تا زمانی که حساب بانکی باز کنید یا به سیستم مالی کشور عادت داشته باشید، داشتن مقداری پول نقد یورو بسیار کمک کننده است. بهتر است هزینه چند روز اول، حمل ونقل و خریدهای ضروری را از قبل در نظر بگیرید تا بدون نگرانی بتوانید کارهای اداری خود را انجام دهید.
وسایل الکترونیکی و ارتباطی
داشتن موبایل فعال، شارژر، پاوربانک و آداپتور برق اروپایی از ضروریات سفر دانشجویی است. این وسایل در همان ساعات اولیه ورود، برای مسیریابی، تماس با صاحبخانه، دانشگاه یا خرید سیمکارت ایتالیایی نقش مهمی دارند.
دارو و لوازم بهداشتی
اگر داروی خاصی مصرف می کنید، حتماً آن را به همراه نسخه پزشک (ترجیحاً به زبان انگلیسی) در کیف دستی خود قرار دهید. همراه داشتن مقدار محدودی از وسایل بهداشتی ضروری نیز باعث میشود در روزهای اول بدون دغدغه، روی کارهای مهم تر تمرکز کنید.
پوشاک و وسایل شخصی
لباس هایی متناسب با فصل و شهر مقصد انتخاب کنید و حتماً یک دست لباس رسمی برای مراجعه به دانشگاه یا ادارات همراه داشته باشید. کفش راحت برای پیاده رویهای شهری نیز از ملزومات زندگی دانشجویی در ایتالیاست.
نکات مهم گمرکی و بدو ورود
از همراه داشتن مواد غذایی خانگی، داروهای بدون برچسب یا مقدار زیاد پول نقد خودداری کنید. پس از ورود به ایتالیا، مهر ورود پاسپورت خود را بررسی کرده و تاریخ دقیق ورود را یادداشت کنید، زیرا این تاریخ برای درخواست کارت اقامت دانشجویی اهمیت بسیار زیادی دارد.
کارهای اداری پس از ورود دانشجویی به ایتالیا
پس از ورود به ایتالیا، شما به عنوان دانشجوی بین المللی موظف هستید حداکثر ظرف هشت روز کاری، مراحل قانونی اقامت خود را آغاز کنید. انجام به موقع این مراحل، پایه و اساس زندگی دانشجویی شما در ایتالیا را شکل می دهد و هرگونه تأخیر یا اشتباه می تواند منجر به مشکلات اقامتی یا از دست رفتن فرصت های مهمی مانند بورسیه شود.
1- فعال کردن کدیچه فیسکاله
اولین و مهم ترین اقدام پس از ورود، دریافت کد مالیاتی یا همان «کدیچه فیسکاله» است. این کد در واقع شناسه رسمی شما در سیستم اداری ایتالیاست و ص آن امکان انجام بسیاری از امور از جمله ثبت نام دانشگاه، اجاره خانه، خرید سیم کارت، افتتاح حساب بانکی و حتی دریافت بورسیه وجود ندارد. کد مالیاتی معمولاً از اداره مالیات ایتالیا (Agenzia della Entrate) یا با راهنمایی دانشگاه دریافت می شود.اق
2- تهیه سیم کارت ایتالیایی
در مرحله بعد، تهیه سیم کارت ایتالیایی اهمیت زیادی دارد. تقریباً تمام ارتباطات اداری، دانشگاهی و بانکی از طریق شماره تلفن انجام می شود و داشتن شماره محلی باعث میشود روند کارها سریع تر و ساده تر پیش برود. برای خرید سیم کارت، ارائه پاسپورت و کد مالیاتی الزامی است.
رایج ترین و ساده ترین راه، خرید سیم کارت از نمایندگی رسمی اپراتورها در سطح شهر است. تقریباً در همه شهرهای دانشجویی ایتالیا (مثل میلان، رم، تورین، بولونیا و …) فروشگاه های رسمی اپراتورهایی مثل TIM، Vodafone، WindTre و Iliad وجود دارد.
3- اقدام برای اقامت دانشجویی
یکی از حیاتی ترین مراحل اقامت دانشجویی در ایتالیا، اقدام برای دریافت کارت اقامت یا Permesso di Soggiorno است. این فرآیند از طریق اداره پست (Poste Italiane) آغاز می شود و شامل تکمیل فرم ها (Permesso Kit)، ارائه مدارک، پرداخت هزینه ها و سپس مراجعه به اداره پلیس (Questura) برای انگشت نگاری است. رسیدی که از اداره پست دریافت می کنید، تا زمان صدور کارت نهایی، بهعنوان مدرک قانونی اقامت شما شناخته می شود.
4- خرید بیمه درمانی
داشتن بیمه درمانی معتبر نیز از الزامات اقامت دانشجویی در ایتالیاست. دانشجویان میتوانند از بیمههای خصوصی استفاده کنند یا در سیستم درمانی دولتی ایتالیا (ASL – Azienda Sanitaria Locale) ثبت نام شوند. داشتن بیمه برای کارت اقامت ضروری است.
5- ثبت نام نهایی دانشگاه
پس از انجام مراحل اقامتی اولیه، باید ثبت نام نهایی خود را در دانشگاه تکمیل کنید. این مرحله معمولاً شامل ارائه مدارک اصلی، پرداخت شهریه (در صورت نیاز)، فعال سازی حساب دانشجویی و دریافت کارت دانشجویی می شود. بدون انجام این مرحله، شما بهطور رسمی دانشجوی فعال محسوب نخواهید شد.
6- افتتاح حساب بانکی
افتتاح حساب بانکی در ایتالیا برای دریافت بورسیه، مدیریت هزینهها و انجام امور مالی روزمره بسیار توصیه می شود. برای این کار معمولاً پاسپورت، کد مالیاتی و رسید کارت اقامت مورد نیاز است.
7- تهیه محل سکونت
در ادامه، موضوع محل سکونت یکی از مهم ترین مراحل بعد از ورود به ایتالیاست. دانشجویان می توانند از گزینه هایی مانند خوابگاه های دانشجویی، اجاره اتاق در خانه های اشتراکی یا اجاره آپارتمان شخصی استفاده کنند. بسیاری از دانشجویان در هفته های اول، از طریق وب سایت های معتبر اجاره خانه در ایتالیا اقدام به پیدا کردن محل سکونت میکنند. از شناخته شده ترین این سایت ها میتوان به Idealista، Immobiliare.it، HousingAnywhere, Facebook Marketplace و Airbnb اشاره کرد که امکان اجاره کوتاه مدت یا بلند مدت را فراهم میکنند.
نکته بسیار مهم این است که صرفاً پیدا کردن خانه کافی نیست. برای امور اقامتی، دانشگاهی و بورسیه، آدرس محل سکونت شما باید رسمی و قابل ثبت باشد. به همین دلیل، داشتن قرارداد اجاره رسمی (Registered Rental Contract / Contratto di Affitto Registrato) الزامی است. قراردادهای غیررسمی یا توافق های شفاهی، در مراحل اداری ایتالیا پذیرفته نمی شوند. برای رسمی شدن قرارداد اجاره، صاحب خانه موظف است قرارداد را در اداره مالیات ایتالیا ثبت کند.
8- تکمیل مراحل بورسیه استانی
در برخی استان های ایتالیا، دانشجویان متقاضی بورسیه استانی باید برای تکمیل پرونده خود به صورت حضوری به اداره CAF مراجعه کنند تا در صورت نیاز عدد ایزه آن ها صادر شود.
در این مرحله، ارائه کد مالیاتی (Codice Fiscale) و مدرک اقامت الزامی است. دانشجویان می توانند کارت اقامت دانشجویی یا در صورت آماده نبودن آن، رسید درخواست کارت اقامت (Ricevuta del Permesso di Soggiorno) را ارائه دهند. عدم مراجعه در استان هایی که این مرحله الزامی است، ممکن است باعث تأخیر یا توقف بورسیه شود.
